Feed items

Hugsjón sem er þess verð

Birtist á vef Já Íslands, 23. janúar:Með aðild að Evrópusambandinu má búast við að lífskjör hins almenna manns muni batna. Verðlag verður lægra, vextir meira í takt við það sem eðlilegt er. Það verður því auðveldaraað koma sér þaki yfir höfuðið. Verðtryggingin verður óþörf. Svo nokkuð sé nefnt. Náist viðunandi samningar, sérstaklega um sjávarútveginn, má leiða að því líkum að stór hópur muni kjósa með samningi vegna þess að hagur þeirra muni batna.Margir hafa skiljanlega áhyggjur af landbúnaðinum. Líklega eru þær áhyggjur á misskilningi byggðar. Sauðfjárbændur fluttu mikið af lambakjöti til Evrópusambandslanda á síðasta ári. Svo mikið að verslanir hér á landi kvörtuðu undan því að fá ekki nóg. Með aðild mætti stórauka útflutning sem augljóslega borgar sig fyrst menn velja þann markað heldur en þann innlenda.

Jóhanna getur og á kannski að rjúfa þing

Jóhanna með Evu Joly. Hún myndi ekki vilja hætta við.   

Ef það lítur út fyrir að þingsályktunartillaga um að vísa frá ákærum á hendur Geir Haarde verði samþykkt á Alþingi á Jóhanna Sigurðardóttir þann möguleika að rjúfa þing.

Tillagan á núna eftir að fá þinglega meðferð í nefnd áður en til seinni umræðunnar um hana kemur. Ef allt væri eðlilegt myndi það taka að minnsta kosti 4-6 vikur og líklega jafnvel 2-3 mánuði, jafnvel fjóra. Það væri eðlilegt.

En það er ekkert eðlilegt í þessu máli og útlit fyrir þrýsting á þing um að vinna hraðar að þessu máli en öllum öðrum. Og það er ekki annað að sjá en að þingforseti sé sérstaklega áhugasamur um að þetta geti allt saman gerst á "nó tæm and nó".

Og það má spyrja sig hvers vegna? En það er reyndar annað mál.

Ef Jóhönnu og Steingrími tekst ekki að tryggja sér meirihluta fyrir því að fella tillöguna finnst mér að Jóhanna ætti að íhuga það alvarlega að rjúfa þing.

Bréf til Ögmundar

Ögmundur, nú er ég satt að segja sorgmæddur. Segðu mér til hvers ég stóð á Austurvelli laugardag eftir laugardag ef ekki til þess að krefjast þess að það yrði farið ofan í saumana á því af hverju allt hrundi? Til að krefjast breytinga? Nú ætlar þú að taka það af okkur sem þar stóðum, ætlar að stöðva Landsdóm, stöðva að það verði farið ofan í saumana á ábyrgð mannsins sem var forsætisráðherra þegar ósköpin dundu yfir, formanns flokksins sem stýrði landinu í 18 ár þar til við fórum fram af.

Um daginn var framið rán í úraverslun, þrír af fjórum þjófum sluppu úr landi og heimaland þeirra vill ekki (getur ekki) framselt þá. Þeir sleppa. Á þá að láta þann sem var gómaður hér á landi sleppa? Á ekki að rétta yfir honum? Er það réttlæti?

Ég verð að viðurkenna að maður er við það að gefast upp. Kannski er bara best að við förum aftur í gamla farið. Sættum okkar bara við að Ísland sé þannig, hættum að taka á málum. Hættum að reyna að komast að því hvað fór úrskeiðis, gefumst upp á því að læra af misstökunum. Opnum aldrei aftur skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis. Maulum okkar iðnaðarsalt og höfum uppi möntruna, Ísland best í heimi. Lokum augunum.

Afhverju einblína menn enn á álver?

Það eru mörg álver á landinu. Og þau nota mikla raforku. Hvorki meira né minna en sjötíu prósent af allri raforku sem framleidd er í landinu. Þrír dropar af hverjum fjórum sem renna í gegnum virkjanirnar og til sjávar fara þannig til stóriðjunnar.

Þetta er nú þó nokkuð. Þrátt fyrir að möguleikum til virkjana fari fækkandi, hvað þá virkjanakostum sem full sátt er um, eru uppi áform um að fjölga og stækka álverin enn.

En hvað fáum við út úr þessu. Lausleg gúgglun skilar þessu frá Samtökum álframleiðenda:

Um 40% af heildarútflutningstekjum álfyrirtækjanna er varið til kaupa á raforku, annarri innlendri vöru og þjónustu og til greiðslu launa og opinberra gjalda á Íslandi. Þetta samsvarar um 70 milljörðum króna á síðasta ári.

Þriðji í hugsjón

Sumir halda að aðild að Evrópusambandinu útiloki samstarf eða samvinnu við ríki utan ESB. Svo sem Kína eða Indland. Varla getur það nú verið reyndin því í einhverjum samskiptum eiga nú Evrópusambandsríki við þessi ríki, eða hvað?

Við tökum þátt í norrænu samstarfi og ekki hefur það útilokað að við tækjum þátt í samstarfi við aðra. Eða stunduðum viðskipti við aðra. Við ættum líka að þekkja þetta af reynslunni, við áttum jú ríkja mest í viðskiptum við Sovétríkin meðan við hölluðum okkur hvað mest að Bandaríkjunum.

Nei, þegar menn segjast ekki vilja loka á Indland og Kína og hafna þar með aðild að Evrópusambandinu eru menn að seilast heldur langt. Tilgangurinn farinn að helga meðalið.

Meira um hugsjónir og Evrópu.

Það er kannski voða rómantískt að hafa hugsjónir. Og kannski asnalegt líka. Eða hvað?

Er kannski ekki frekar að skortur á hugsjónum sé asnalegur?

Undanfarna tvo áratugi og líklega lengur hefur mantran einmitt verið sú að það þurfi ekki hugsjónir. Því markaðurinn sjái um alla hluti og enginn þurfi að stýra honum eða hugsa yfirleitt. Markaðurinn finni alltaf sjálfur bestu lausnina og hlutverk mannanna sé það eitt að tryggja að engar hömlur verði settar á markaðinn.

Þetta hefur verið mantran. Á þessu fór að bera eftir að uppreisnum 68-kynslóðarinnar lauk, eftir að uppreisn unga fólksins gegn Víetnam stríðinu lauk. Hún hófst eftir að vinstri menn á Íslandi gátu ekki komið sér saman í ríkisstjórn, ekki 1971-74 og enn síður 1978-79. Þá var hægribylgja í heiminum eftir vinstribylgjuna á undan. Frjálshyggjan og markaðsdýrkunin hófst svo fyrir alvöru með Thatcher og Reagan, lokum kalda stríðsins og falli Sovétríkjanna og austurblokkarinnar.

Evrópuhugsjónin

Hver er hún? Evrópuhugsjónin? Kannski er hún mismunandi í hugum flestra. Sumir sjá ef til vill bara eitt stórt samsæri stórfyrirtækja eða stórkapítalista. Aðrir sjá óheftan sósíalisma, jafnvel kommúnisma. Og flestir væntanlega eitthvað þar á milli.

Það er þó nokkuð ljóst að upphaf Evrópusambandsins má rekja til þess að menn vildu koma í veg fyrir frekari stríðsátök í Evrópu. Það hefur tekist að mestu. Átökin á Balkanskaganum eru undantekningin og má eflaust deila um hversu vel Evrópusambandið tók á því máli. Nú er staðan hinsvegar sú að ríkin vilja öll verða aðilar að Evrópusambandinu ef þau eru ekki þegar orðin það.

Þar liggur líka besti möguleikinn á friði og hagsæld þeirra.

Þannig að Evrópusambandið hefur vissulega stuðlað að friði í Evrópu. Og reyndar víðar, þótt illa hafi gengið að tempra árásargirni Bandaríkjamanna og á tíðum samskonar þankagang Breta - undir stjórn Verkamannaflokksins af öllum. En það er annað mál.

Skaup er ekkert grín

Það er ekki nýtt að sumum finnist áramótaskaupið gott en öðrum ömurlegt. Það er hinsvegar nýtt að Sjálfstæðisflokkurinn sé nokkurn veginn í heild, eða sem flokkur, óánægður með áramótaskaupið líkt og nú.

Við vitum hvað gerðist þegar Ólafur Ragnar fékk á baukinn í skaupinu, hann hætti að skrifa undir lög.

Svo er það þetta með "politically correct". Það var ekkert fyndið að gera grín að fjöldamorðunum í Noregi, mér fannst það ekki, mín "politically corectedness" sagði mér það.

Rétt að gera breytingar frekar en að sleppa því

Breytingarnar á ríkisstjórninni gætu heppnast en það er þá eingöngu vegna þess að þær eru uppstokkun á verkefnum í leiðinni. Það var öllum ljóst að ekki var hægt að halda áfram með Jón Bjarnason innanborðs. Það sést líka á viðbrögðum hans. Pólitík Jóns snýst um Jón Bjarnason. Það kann aldrei góðri lukku að stýra. En það hefði ekki gengið að gera eingöngu mannabreytingar.

Sjáið muninn á viðbrögðum Jóns og Árna Páls Árnasonar. Hann fer úr ríkisstjórn vegna þess að einhver varð að fylgja Jóni og þrátt fyrir að hann sé settur af hefur hann spilað þannig úr sínum hundum að hann er sterkari nú en áður. Kristján Möller hefur ekki haldið þannig á sínum spilum og alls ekki Jón Bjarnason.

En uppstokkun er til bóta. Það bætir stjórnsýsluna að fækka og styrkja ráðuneytin. Þau hafa mörg hver verið alltof veik fyrir utan að stunda fyrst og fremst hagsmunagæslu fyrir þrýstihópa í stað þess að þjónusta almenning eða framfylgja vilja löggjafarvaldsins.

Kominn tími til - loksins

Jón Bjarnason er hinn vænsti kall, það vita menn, en afskaplega verður samt gott að losna við hann úr ríkisstjórninni. Ekki bara vegna þess að hann vinnur einfaldlega gegn hagsmunum þjóðarinnar með því að vinna gegn samningi um aðild að Evrópusambandinu, heldur vegna þess að hann er mesti íhaldsmaðurinn í ríkisstjórninni. Gerir óskunda víða.

Jón er fulltrúi löngu liðinna tíma, fulltrúi sérhagsmuna og hagsmunagæslu hinna fáu. Tíma þar sem neytendur og almenningur skiptu minna máli en "atvinnuvegirnir". "Atvinnuvegirnir" skiptu öllu máli, og því reyndar haldið fram að það væri til að halda atvinnu í landinu, en í auknum mæli hefur það bara verið til að halda í völd og ríkidæmi. Það var aðalatriðið, atvinnan skipti ekki svo miklu.