Feed items
Skyldur þingforseta og sjálfstæði Alþingis
Forseti Alþingis þarf að fara að lögum. Hann lætur ekki efnislega afstöðu sína né annarra ráða störfum sínum. Í átökum á Alþingi þarf forsetinn að vera sanngjarn og réttsýnn, taka tillit til allra sjónarmiða og miðla málum. Mér finnst það leggja miklar skyldur á mínar herðar að hafa fengið við kosningu í embættið nær einróma stuðning allra þingmanna, 59 atkvæði. Þegar landsdómsmálið" kom fram fyrir jól kannaði ég hvort unnt væri að verða við beiðni flutningsmanns um að setja málið strax á dagskrá. Um það var ekki samkomulag. Eftir frekara samráð varð niðurstaða mín að til þess að halda starfsáætlun og ljúka þingstörfum með samkomulagi væri eina ráðið að taka málið á dagskrá, þó ekki fyrr en þing kæmi saman í janúar. Fyrir svona málamiðlun eru mörg fordæmi....
Opnir nefndafundir Alþingis aukið gegnsæi í þingstörfum
Í sumar voru gerðar margvíslegar breytingar á þingskaparlögum í því skyni að styrkja eftirlit Alþingis með framkvæmdarvaldinu. Einn liður í þessum breytingum voru ákvæði um opna upplýsingafundi nefnda. Hlutverk slíkra funda er að vera vettvangur fyrir samræðu þingnefndar við aðila utan hennar þar sem nefndarmenn geta leitað upplýsinga eða skýringa á tilteknum málum fyrir opnum tjöldum. Þessir upplýsingafundir eru tvenns konar. Annars vegar eru fundir sem eru opnir almenningi og fréttamönnum, sem er jafnframt sjónvarpað beint og sendir út á vef Alþingis. Hins vegar eru upplýsingafundir sem ekki eru sendir út en eru opnir fyrir fréttamönnum. Með lagaákvæði um opna upplýsingafundi þingnefnda er ekki aðeins verið að auka aðhald þingsins með störfum ríkisstjórnar og stjórnsýslu hennar heldur er einnig verið að auka gegnsæi í störfum Alþingis og gefa fjölmiðlum og...
Nýjung à Alþingi í dag - Útbýting þingskjala á vefnum
Í kjölfar nýrra þingskapa verða margar nýjungar í störfum Alþingis á þessum vetri. Í dag, föstudag, verður í fyrsta sinn útbýtt þingskjölum á vef þingsins á milli þingfunda. Þetta var samþykkt með breytingum á þingsköpum í júní. Telst útbýting þingskjala á vef þingsins jafngilda útbýtingu á þingfundi. Hingað til hefur skjölum aðeins verið útbýtt á þingfundi. Breytingarnar munu hafa í för með sér mikla vinnuhagræðingu.
Opnun málþings í tilefni af útgáfu bókarinnar Þingræði á Íslandi: Samtíð og saga.
Tilurð þessarar bókar er að í tilefni af 100 ára afmæli þingræðis á Íslandi árið 2004 ákvað forsætisnefnd Alþingis síðla árs 2005 að standa að ritun bókar um þingræði á Íslandi í 100 ár. Ritstjórn verksins var svo skipuð í desember það ár. Í henni tóku sæti Helgi Skúli Kjartansson, prófessor í sagnfræði, Ragnhildur Helgadóttir, lagaprófessor og Þorsteinn Magnússon, stjórnmálafræðingur og aðstoðarskrifstofustjóri á Alþingi. Í samþykkt forsætisnefndar um ritun bókarinnar var lögð áhersla á að efnistök miðuðust við að bókin yrði heildstætt verk þar sem gerð yrði grein fyrir uppruna, eðli og inntaki þingræðisreglunnar, sögu hennar og þróun á Íslandi og fjallað yrði um framkvæmd reglunnar í stjórnmálasögu síðustu 100 ára. Þá var í samþykktinni kveðið á um að ritnefndinni væri ætlað að leggja sjálf fram skerf til ritunar bókarinnar,...
Vigdísi Finnbogadóttur afhent verðlaun Jóns Sigurðssonar
Forsætisráðherra, fv. forseti Íslands, sendiherra og aðrir góðir gestir. Við erum hér samankomin í fjórða sinn til að fagna Hátíð Jóns Sigurðssonar í Jónshúsi. Hátíðin hefur fram til þessa verið haldin á sumardaginn fyrsta, en að þessu sinni þótti fara betur að halda hana nær lýðveldisdeginum, er við fögnum 200 ára fæðingarafmæli Jóns Sigurðssonar. Vegna ýmissa viðburða á Íslandi í tengslum við 200 ára afmælið átti hvorki ég, né forsætisráðherra, heimangengt á 17. júní. En mér finnst aftur á móti einkar ánægjulegt að hátíðin skuli haldin í dag; á sjálfan kvenréttindadaginn 19. júní. Ótalmargt hefur þróast til betri vegar í réttindum kvenna, frá þeim tíma er Jón Sigurðsson háði baráttu sína fyrir auknu sjálfræði Íslands og endurreisn Alþingis, þótt baráttan hafi löngum sótts seint. 43% þingmanna eru nú konur og...
Ávarp á þingi Norðurlandaráðs
Præsident, ministre, kære kollegaer og venner. Det er både en stor ære og glæde for mig, som Altingets formand, at byde jer alle hjerteligt velkommen til Reykjavik til Nordisk Råds 62. session. Nordisk Råds 60 års jubilæum nærmer sig snart, og vi kan med stolthed sige at vi har opnået mange vigtige mål siden 1952. Vort samarbejde er blandt de ældste og mest omfattende regionale samarbejder i verden. Men hvad kendetegner de nordiske samfund, og hvilke erfaringer kan vi dele med verden? Vor dybtgående demokratiske tradition, respekt for menneskerettigheder, kønnenes ligestilling, respekt for miljøet, erfaring med fornybar energi og velfærdssamfundet er nogle få eksempler, der kan nævnes. Nordisk samarbejde, og de sager, vi behandler, er ikke en konstant, men en dynamisk proces. Det nordiske samarbejde har nu mere international profil,...
Ávarp Ástu R. Jóhannesdóttur á Hátið Jóns Sigurðssonar í Jónshúsi í Kaupmannahöfn á sumardaginn fyrsta, 22. apríl 2010
Ágætu hátíðargestir Fyrsti dagur Hörpu, sumardagurinn fyrsti, hefur um aldabil fært Íslendingum von um bjartari tíð eftir stundum óblíða vetur og harðindi. Á Íslandi hefur vetur konungur farið um okkur mildum höndum að þessu sinni, en hér í Danmörku hefur verið sannkallað vetrarríki. Sumarið sem í vændum er hlýtur því að vera ykkur sem hér búið fagnaðarefni. Þótt veturinn hafi verið mildur hefur sá kraftur sem býr í náttúru Íslands enn og aftur minnt á sig, með öðrum hætti þó en vetrarhörkum og stormbyljum. Eldsumbrotin á Fimmvörðuhálsi reyndust vera undanfari mikillar vár; eldgoss í Eyjafjallajökli. Því síðarnefnda fylgdi jökulhlaup og gjóskuský sem raskað hefur samgöngum um alla Evrópu og valdið búsifjum á Íslandi. Beinn kostnaður flugfélaga í Evrópu hljóp á tugmilljörðum daglega, meðan flugbann var víðtækast. Þá er ótalinn annar...
Störf Alþingis
Í leiðaraopnu Morgunblaðsins sl. laugardag er endurprentuð þingræða eftir Vigdísi Hauksdóttur alþingismann. Sá hluti ræðunnar, sem fjallaði um Alþingi og það fólk sem þar starfar, vakti undrun þingmanna, og var þingmanninum ekki til sóma. Ég svaraði þingmanninum í umræðunum og kom því á óvart að hann teldi ræðuna eiga erindi í Morgunblaðið.
Hlutverk þingmannanefndar
Síðustu daga hefur verið nokkur umfjöllun í fjölmiðlum um væntanlega skýrslu rannsóknarnefndar Alþingis og birtingu hennar, sem og kosningu sérstakrar þingmannanefndar til að fjalla um niðurstöður skýrslunnar. Til að eyða öllum misskilningi vil ég taka skýrt fram að skýrsla rannsóknarnefndarinnar verður birt í heild sinni um leið og hún verður afhent Alþingi. Aldrei hefur staðið til að hafa annan hátt á í þeim efnum. Jafnframt er mikilvægt að Alþingi, sem setti rannsóknina af stað, sé vel undir það búið að taka við skýrslunni. Frumvarpi forsætisnefndar Alþingis, um kosningu sérstakrar þingmannanefndar, er ætlað að tryggja að niðurstöður rannsóknarnefndarinnar fái eðlilega meðferð innan þingsins.
Eftirlitshlutverk Alþingis
Bæta þarf lagarammann um eftirlit Alþingis með störfum ráðherra og stjórnsýslunnar og styrkja þannig lýðræðislegan grundvöll stjórnskipunarinnar.
Íslenskt samfélag stendur á margan hátt á tímamótum. Hrun fjármálakerfisins hér á landi og ein dýpsta kreppa í íslensku efnahagslífi á síðari tímum leiðir ekki aðeins hugann að þeirri óráðsíu sem virðist hafa einkennt rekstur bankanna og margra fyrirtækja sem flugu hátt á veikburða útrásarvængjum heldur einnig að stjórnkerfinu í heild og þeim gildum sem það er reist á. Hrunið hefur enda leitt til mjög mikillar samfélagsumræðu um lýðræði og ríkisvald þar sem hlutverk Alþingis og tengsl þess við framkvæmdarvaldið hefur oft borið á góma.